2682, 2224, 
دلار بالاتر برود همه ضرر می‌کنندReviewed by رادیو سهام on Aug 13Rating: 5.0دلار بالاتر برود همه ضرر می‌کننددلار بالاتر برود همه ضرر می‌کنند
خیلی بدبدمعمولیخوبعالی (۱ votes, average: 5٫۰۰ out of 5)
Loading...

منطقی کردن نرخ ارز، بارها روی میز مذاکره دولت‌های مختلف رفته اما با وجود موانع و چالش‌هایی که در این راه وجود داشته، سال‌هاست که پایانی را به خود ندیده. حتی سال گذشته هم بارها خبر یکسان‌سازی در روزهای مختلف سال روی تارنمای رسانه‌ها رفت اما به دلایل مختلف همین‌طور دست‌نخورده ماند و نامش دوباره در لیست برنامه‌های دولت دوازهم طی چهار سال آینده، قرار گرفت؛ حالا بار دیگر صدای وعده‌های رئیس کل بانک مرکزی درباره یکسان‌سازی را می‌توان شنید و در کنارش شاهد اظهارنظرات کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی بود.

به گزارش رادیو سهام ،داستان منطقی کردن نرخ ارز درحالی این‌روزها باز هم روایت می‌شود که از نگاه بسیاری از کارشناسان هنوز اقتصاد ایران آمادگی این تحول اساسی را ندارد و درگیر اما و اگرهای زیادی است. ارز باید تک‌نرخی شود اما هنوز منابع ارزی برای دستیابی به این هدف کافی نیستند، هنوز بانک‌ها به شبکه سوئیفت متصل نیستند. حالا ولی‌الله سیف از تحقق وعده‌ای در طول یک‌سال باقیمانده از عمر فعالیتش در کابینه حسن روحانی سخن می‌گوید که به گفته خود رئیس کل بانک مرکزی، به‌دلیل عدم وجود روابط بین‌المللی کافی، یکسان‌سازی به تأخیرافتاده و هنوز مهر پایانی را بر پیشانی خود ندیده. داستان یکسان‌سازی نرخ ارز و تعیین قیمت واقعی دلار، پیچیده است؛ از آنجایی‌که اگر دلار رشد کند و روی همان نرخ تثبیت شود، وارد‌کننده ضرر می‌کند و اگر نرخ ارز کاهش یابد، انگیزه صادرکننده برای صادرات کاهش می‌یابد. حکایت یکسان‌سازی نرخ ارز قصه پیچیده‌ای از چالش‌ها و مشکلاتی است که با وجود حجم بالای سپرده‌های بانکی و سود سرشار ناشی از آن، با وجود تأکید مکرر بر اجرای آن هنوز سوت پایان آن زده نشده. این درحالی است که به گفته فعالان بازار ارز، واسطه‌گری‌ها و دست‌های پنهان، از جمله مهم‌ترین عوال اصلی در اجرا نشدن این سیاست تا به امروز بوده؛ فعالانی که معتقدند اگر عزم کافی از سوی بانک مرکزی وجود داشته باشد، سناریوی ارز تک‌نرخی برای همیشه تمام می‌شود و دیگر دغدغه‌ای در ‌این ‌زمینه وجود نخواهد داشت. با نگاهی به موانع و چالش‌های موجود در زمینه یکسان‌سازی، چشم‌انداز این هدف چندان روشن به نظر نمی‌رسد. صادرکننده یک هدف برای نرخ ارز دارد و وارد‌کننده از زاویه‌ای دیگر به موضوع نرخ واقعی ارز نگاه می‌کند.

تا وقتی دولت در عرضه و مصرف ارز سهم بالایی دارد، ارز تک‌نرخی نمی‌شود
با این همه، به گفته برخی  کارشناسان اقتصادی، باید نظرات فعالان اقتصادی را هم در زمینه تعیین نرخ ارز در نظر گرفت و به خواسته‌های آنها احترام گذاشت اما این همه ماجرا نیست و باید ملاک‌های اصلی‌تری را برای یکسان‌سازی در نظر گرفت و بر‌اساس آنها قیمت ارز را تثبیت کرد. آن‌طور که مجید رضا حریری، نایب‌رئیس اتاق ایران و چین   می‌گوید: «اینکه فعالان اقتصادی از مواضع صنفی برای تعیین نرخ ارز اظهارنظر کنند امری پسندیده است، صادرکننده و واردکننده حق دارند در زمینه نرخ ارز نظر داده و مطالبات خود را از حاکمیت بخواهند.» به گفته حریری: «سیاست‌گذاری نرخ ارز باید با درنظرگرفتن یک اقتصاد کلان در نظر گرفته شود؛ اینکه صادرکننده خواستار گرانی ارز و وارد‌کننده خواهان ارزانی ارز است ، نمی‌تواند به ‌عنوان برنامه‌های دولت برای یکسان‌سازی در نظر گرفته شود؛ چون اینها دیدگاه‌های خرد از منابع ملی است.» حریری در ادامه این‌طور توضیح می‌دهد: «سیاست‌گذاران برای منطقی کردن نرخ ارز باید تصمیم همه‌جانبه گرفته و منافع همه را در نظر بگیرند.» تعیین نرخ واقعی ارز همیشه داستان پیچیده‌ای از این گوه چالش‌های پیش‌پای دولت‌هاست. اما از نگاه برخی کارشناسان، تا زمانی‌که بزرگ‌ترین عرضه‌کننده ارز در بازار در دستان دولت و شبه‌دولتی‌هاست تعیین نرخ ارز با همین مشکلات به مرحله اجرا نخواهد رسید. آن‌طور که حریری دراین‌باره توضیح می‌دهد: «بیش از ۸۰ درصد از درآمد ارزی از سوی دولت و شبه‌دولت است؛ درواقع عمده‌ترین مصرف‌کننده ارز هم دولت است، تا وقتی که سیاست ما تا این اندازه دولتی است و اقتصاد کلان ما تا این اندازه وابسته به دولت بوده و تامین ارز و حتی مصرف آن به دست دولت است، هر گروه ساز و کاری برای تعیین واقعی نرخ ارز با مشکل مواجه بوده و نتیجه‌بخش نخواهد بود.»

حتما بخوانید :  چه‌کسانی سود سهام عدالت نمی‎گیرند

نرخ ارز نباید از ۳,۸۰۰ تومان بالاتر رود
به نوشته وقایع اتفاقیه،بازار ارز با همه آرامشی که در طول فعالیت دولت یازدهم تجربه کرد، در برخی روزها گرفتار شوک‌هایی شد که دلار را تا سقف چهار هزار تومان هم بالا برد. زمستان سال گذشته بود که دلار سودای گرانی در سر داشت و هر بار با نرخی بالاتر از روزهای گذشته، رکورد می‌شکست. در این میان عده‌ای معتقد بودند که نرخ دلار با رسیدن به چهار هزار تومان تازه واقعی شده و با درنظرگرفتن نرخ تورم، این اتفاق چندان نباید دور از انتظار باشد. این نگرانی‌ها چند وقتی فضای اقتصادی کشور را درگیر کرده بود. اینکه نرخ دلار در آن‌روزها واقعی‌تر بود یا حالا که به کانال سه هزار و ۸۰۰ تومانی رسیده، سؤال بزرگی را در ذهن‌ها ایجاد کرده؛ به راستی وقتی گفته می‌شود نرخ دلار باید متناسب با تورم افزایش یابد، این عدد در چه محدوده‌ای باید باشد و منظور کارشناسان از نرخ واقعی دلار چیست؟ آن‌طور که حریری در این‌باره می‌گوید: «متوسط نرخ ارز در سال گذشته سه هزار و ۶۰۰ تومان بود و حال به‌طور متوسط به سه هزار و ۸۰۰ تومان رسیده، در صورتی که اگر متوسط تورم بازارهای هدف پنج درصد و متوسط تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی در سال ۹۵، هشت درصد باشد، باید تنها سه درصد به این سه هزار و ۶۰۰ تومان اضافه می‌شد ولی بیشتر از سه درصد به این رقم اضافه شد.» به گفته حریری، وقتی می‌گویند نرخ دلار باید بیشتر از اینها افزایش یابد، واقعا نمی‌دانم هدفشان چیست؟ چون تولید ما به شدت وابسته به ارز است؛ در سال بیش از ۸۰ درصد از واردات رسمی و قانونی کشور ما به کارخانجات و صنایع تولیدی می‌رود؛ بنابراین با در نطر گرفتن چنین مواردی می‌توان به جرأت گفت که افزایش نرخ ارز منجر به بالاتر رفتن قیمت تولیدات داخلی می‌شود و  در واقع این موضوع هم به ضرر واردکننده و هم به ضرر صادرکننده است. از نگاه این کارشناس، افزایش نرخ ارز بار تورمی برای مصرف‌کننده دارد، چون به گفته حریری: « افزایش نرخ ارز کالای صادراتی ما را گران‌تر کرده و از رقابت کالاهای ما در بازارهای منطقه‌ای جلوگیری می‌کند؛ بنابراین بالا بردن نرخ ارز هم به ضرر واردکننده و هم به ضرر صادرکننده است؛ چون قیمت تولید را در کشور بالا برده و از رقابت کالاها در بازارهای منطقه‌ای جلوگیری می‌کند.»

حتما بخوانید :  قیمت طلا به ۱۲۹۴ دلار رسید

خرید ملک در کشورهای اروپایی؛ یکی از موانع جدی برای تعیین نرخ واقعی ارز
ارز برای تک‌نرخی شدن با موانع زیادی درگیر است؛ برخی از این موانع کاملا نامحسوس‌اند و تنها کارشان خروج غیرقانونی ارز از کشور است؛ ارزهایی که می‌روند برای همیشه از چرخه ارزی کشور خارج می‌شوند. حریری با اشاره به این‌گونه موانع  پیش پای تعیین نرخ واقعی ارز، این‌گونه توضیح می‌دهد: «دولت باید بر خروج غیر‌قانونی ارز تمرکز کرده و از این زاویه به ماجرای تعیین نرخ واقعی ارز نگاه کند.» در این میان به گفته حریری، باید برای یکسان‌سازی ارز به همه واحدها، ارز با قیمت یکسان تعلق بگیرد. به گفته این کارشناس، برای تک‌نرخی شدن ارز مقدماتی لازم است؛ باید منابع ارزی کافی در اختیار بانک مرکزی باشد تا همه گونه تنش‌ها برای یکسان‌سازی را جوابگو باشد. » به گفته حریری، درحال‌حاضر میلیاردها تومان از ارز ما به صورت غیر‌قانونی از کشور خارج می‌شود؛ این ارزها نه برای آموزش و درمان هستند و نه در فعالیت اقتصادی برای کشور نقش دارند، بلکه این ارزها صرف خرید خانه در کشورهای اروپایی شده و از کشور برای همیشه خارج می‎شوند.»

پایین نگه‌داشتن تصنعی نرخ ارز باعث کاهش صادرات می‌شود
در مقابل حرف‌هایی که برای منطقی کردن نرخ ارز به گوش می‌رسد، اظهارنظرات زیادی هستند که درباره بالا بردن نرخ ارز به اندازه تورم بوده و معتقدند که اگر نرخ ارز تا این حد پاین نگه داشته شده و به اندازه تورم رشد نکرده همگی ناشی از فشارهایی است که بانک مرکزی بر بازار وارد کرده و قیمت دلار را به صورت تصنعی پایین نگه داشته است. آن‌طور که رئیس کنفدراسیون صادرات ایران گفته: بانک مرکزی به‌عنوان متولی سیاست‌های پولی و ارزی باید نظامی را اجرایی کند که براساس آن میزان تورم سالانه به‌طور ماهانه به نرخ ارز افزوده شود. محمد لاهوتی در پاسخ به پرسشی درباره سازوکار مناسب و مطلوب برای مدیریت نوسانات ارزی به منظور حفظ ثبات مالی و رشد اقتصادی افزود: نرخ تورم در بازارهای با ثبات دنیا تک‌رقمی و کمتر از ۵ درصد است و معمولا نرخ ارز در آنها با ثبات بوده و دچار نوسان نمی‌شود. اقتصاد کشورهای پیشرفته از چنین ویژگی‌هایی برخوردار است و با این شرایط موفق به جذب سرمایه‌گذاری خارجی می‌شوند.  رئیس کنفدراسیون صادرات ایران تصریح کرد: به نظر من برای مدیریت مناسب نوسانات ارزی در وهله اول لازم است تا شرایط اقتصادی کشور عادی شود که لازمه آن ثبات نرخ تورم و خروج از رکود است. درست است که دولت یازدهم موفق شد پس از ۲۶ سال نرخ تورم را تک‌رقمی کند اما باید واقعیت را بپذیریم که در کنار این موفقیت، بنگاه‌های کشور به‌دلیل رکود در بازار آسیب‌پذیر شدند. در حقیقت هزینه کاهش تورم، رکود بود و این موضوع اجازه نداد تا شیرینی کاهش تورم در سطح افکار عمومی احساس شود. او گفت: درحالی‌که نرخ تورم در سطح ۹ تا ۱۰ درصد است، به نظر من ثبات نرخ ارز خوب است ولی تثبیت آن خوب نیست. پایین نگاه داشتن تصنعی نرخ ارز با تزریق منابع ارزی و اینکه اجازه ندهیم نرخ ارز متناسب با تورم افزایش یابد، به‌طور عملی باعث کاهش صادرات کشور می‌شود. همزمان این موضوع یارانه‌ای غیرمستقیم به واردات و حمایت از آن است و از همه بدتر به قاچاق کالا دامن می‌زند. نرخ ارزی که به شکل تصنعی پایین نگاه داشته می‌شود، باعث ارزان‌تر شدن کالای وارداتی از تولید داخلی می‌شود. دلیل این موضوع نیز روشن است زیرا تورم داخلی بر تولید تأثیرگذار است ولی کالای وارداتی این مشکل را ندارد. لاهوتی بیان کرد: به نظر من بانک مرکزی به‌عنوان متولی سیاست‌های پولی و ارزی کشور باید نظامی را اجرایی کند که براساس آن میزان تورم سالانه به‌طور ماهانه به نرخ ارز افزوده شود. این موضوع باعث می‌شود تا نه‌تنها از تکانه‌های ارزی جلوگیری شود بلکه از پایین نگه‌داشتن تصنعی فنر ارزی جلوگیری شود و دیگر شاهد اتفاقات سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ نباشیم. همچنین افزوده شدن نرخ تورم ماهانه به قیمت ارز باعث حمایت از تولید و صادرات می‌شود و توان رقابت با کالای وارداتی را افزایش می‌دهد. بااین‌حال، در سال‌های گذشته کمتر شاهد به‌کارگیری این سیاست از سوی دولت و بانک مرکزی بوده‌ایم.

حتما بخوانید :  بررسی تحولات بازار مسکن در سال 96 و پیش بینی روند پیش روی مسکن

منبع: وقایع اتفاقیه

خبر انتخاب شده برای شما

اگرچه هنوز مشخص نیست دولت دوازدهم چه برنامه‌ای برای پرداخت یارانه های نقدی دارد، اما یارانه ثروتمندانی که تا قبل از انتخابات واریز نمی‌شد، بعد از گذشت سه ماه همچنان پرداخت می‌شود.