بررسی سابقه تاریخی سقوط بورس
تاریخ: ۱۵:۵۵ :: ۱۳۹۸/۰۷/۲۸

2067, 
خیلی بدبدمعمولیخوبعالی (۱ votes, average: 5٫۰۰ out of 5)
Loading...

سوالی که در شرایط کنونی ذهن تمامی فعالان بورسی را به خود مشغول کرده این است که ریزش سهام کی پایان می‌یابد. این موضوع از جنبه‌های مختلف قابل بررسی است و در این میان تقابل انتظارات است که مسیر آتی سهام را مشخص می‌کند. سعید درخشانی، کارشناس بازار سهام طی یادداشتی به بررسی عوامل موثر بر نوسان شاخص کل پرداخته است.

مطلب زیر بررسی و نظرات یکی از کارشناسان بازار سهام از سابقه تاریخی ریزش‌های سنگین بورس و برآورد وی از وضعیت کنونی بازار است.

سعید درخشانی، کارشناس بازار سهام:

از سال ۱۳۸۵ شمسی و با تغییرات جدید مدیریتی و افزایش سرعت خصوصی‌سازی صنایع و شرکت‌های بزرگ دولتی، به مرور وزن شرکت‌های کامودیتی (کالا) محور در بازار سرمایه بیشتر شد؛ روندی که از اواخر سال ۸۵ و با خصوصی‌سازی فولاد مبارکه و ملی مس شروع شد. آرایش شرکت‌های موجود در بازار را نسبت به قبل از سال ۸۵ به کلی تغییر داده و وزن شرکت‌های کالا محور را به طرز محسوسی بالا برده است به طوری‌که در بین ۳۰ شرکت بزرگ بازار که ارزش بازار حدودا ۷۵۰ هزار میلیارد تومانی دارند فقط ۴ شرکت بانک ملت و مپنا و مخابرات و همراه اول در صنایعی به جر صنایع کالا محور فعالیت دارند و مجموع ارزش بازار آنها حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان و کمتر از ۱۴ درصد از مجموع سی شرکت بزرگ است.

درحال حاضر ارزش بازار شرکت‌های موجود در کل بازارهای بورس و فرابورس حدود ۱۳۵۰ هزار میلیارد تومان است که سهم صنایع کالا محور حدود ۹۰۰ هزار میلیارد تومان است که دقیقا دو سوم (۶۶ درصد ) از وزن کلی بازار را تشکیل می‌دهد.

با توجه به واقعیت فوق تحلیل بازارهای کالایی اعم از نفت و فلزات و بازار جهانی از اهمیت ویژه‌ای در تحلیل و شناخت کلی بازار بورس تهران برخوردار است .

در این مقاله میخواهیم بدانیم که آیا از اساس این فرضیه درست است یا نه و به خاطر همین رفتار شاخص بعد از سال ۸۴ را مورد بررسی قرار داده و تلاش شد تا رابطه آن با قیمت نفت بررسی شود.

حتما بخوانید :  «سدور» سود هرسهم را ۱۷ ریال اعلام کرد

آیا بازار سهام سزاوار ریزش است؟

ریزش ۴۰ درصدی بورس در سال ۸۷

شاخص بورس در انتهای سال ۸۵ در حوالی ۹۴۰۰ قرار داشت که خصوصی‌سازی بزرگ شروع شد، بازار سرمایه از آن تاریخ سه نزول و یا اصلاح عمده در قیمتها را شاهد بوده است. اولین افت جدی بازار در تیر ماه سال ۱۳۸۷ رخ داد، شاخص بورس از یک قدمی ۱۳ هزار واحدی ناگهان تغییر مسیر داده و به سرعت طی حدود ۹ ماه تا حوالی ۸ هزار واحد اصلاح کرد. اصلاحی نزدیک به ۴۰ درصدی در شاخص، این تاریخ شمسی مقارن با سال ۲۰۰۸ میلادی است که برابر با بحران مالی سال ۲۰۰۸ جهانی است که از بازار مسکن آمریکا شروع شد و دامنه به سرعت به بانک‌های بزرگی همچون لمن برادرز و مریل لینچ و واشنگتن میوچیال رسید و شوک اقتصادی بزرگی به بازارهای مالی دنیا وارد کرد. آنچیزی که بر بازار بورس تهران تاثیر گذاشت عواقب این بحران به دلیل افت شدید قیمت نفت و فلزات بود به طوریکه قیمت نفت از ۱۴۰ دلار در هر بشکه طی چند ماه به کمتر از ۳۰ دلار در بشکه رسید و یا قیمت فلز مس از ۸۶۰۰ دلار بر هر تن به کمتر از ۳۰۰۰ دلار رسید، قیمت شمش فولادی نیز از بالای ۱۰۰۰ دلار در هر تن به ۲۰۰ دلار رسید. نتیجه این افت کاهش سودآوری شرکت‌های تولیدکننده فولاد و مس و روی و شرکت‌های فعال در بازار نفت و مشتقات نفتی و در نتیجه کاهش عمومی سطح قیمتها بود به طور مثال قیمت هر سهم فولاد مبارکه حدود ۷۰ درصد اصلاح شد .

بعد از سال ۲۰۰۸ و اقدامات دولتهای مختلف در مهار بحران و بازگشت ثبات نسبی به بازارها دوباره قیمت‌های جهانی رشد کرده و بازار تهران در مدار رشد قرار گرفت؛ رشدی که به صورت پیوسته تا سال ۹۲ ادامه یافت؛ رشد قیمت ارز از سال ۹۱ باعث تشدید رشد بازار بورس تهران شده و شاخص بورس تا ۸۹ هزار واحد بالا آمد.

علت ریزش سهام در سال ۹۲

دومین افت بزرگ بازار بورس تهران در تاریخ ۱۶ آذر سال ۹۲ و در یک قدمی ۹۰ هزار واحدی شروع شد و شاخص تا سطح ۶۱ هزار واحد اصلاح شد ؛ اصلاحی حدود ۳۲ درصدی در شاخص اما علت این افت چه بود؟ اگر نمودار قیمت نفت را داشته باشید متوجه یک افت سنگین دیگر در قیمت نفت در این سال خواهید شد؛ همانطور که قبلا اشاره شد. بعد از بحران مالی سال ۱۳۸۷ شمسی بازار ها با کمک دولت‌ها روند صعودی به خود گرفتند که تا ۵ سال بعد ادامه یافت؛ اما در سال ۹۲ دوباره با کاهش عمومی سطح قیمت‌های نفت و فلزات در بازارهای جهانی مواجه شدیم. قیمت نفت که دوباره به بالای ۱۰۰ دلار رسیده بود و با کاهشی ۷۵ درصدی به ۲۶ دلار در هر بشکه رسید. قیمت مس که بالای ۱۰٫۰۰۰ دلار بود به ۴٫۳۰۰ دلار رسید. قیمتهای شمش فولاد و روی و .. هم افت سنگینی را تجربه کردند تا دوباره بهانه کاهش قیمت‌ها را در بازار سرمایه فراهم آورند، در هر دو بحران بازارهای جهانی، نرخ ارز در ایران ثابت ماند و تغییری نکرد. افت بازار دو سال به طول کشید و سپس دوباره با افزایش قیمت‌های جهانی نفت و فلزات دوباره رونق در بازار سرمایه حاکم شد تا با شوک ارزی سال ۹۶ و ۹۷ این روند شدت گرفت ولی در مهر سال ۹۷ دوباره ورق برگشت و شاخص بورس سومین اصلاح بزرگ خود را شاهد بود، شاخص از حوالی ۱۹۶ هزار واحد به حدود ۱۵۴ هزار واحد رسید؛ افتی در حدود ۲۲ درصد که خاطره بدی برای سهامداران در سال گذشته رقم زد.

حتما بخوانید :  تحولی بزرگ در صنعت پتروشیمی با رواج تامین مالی از مسیر بورس

ریشه‌یابی سومین افت بزرگ شاخص

آیا بازهم ردپای نفت در میان هست ؟ بله کاملا درست است. در این مورد قیمت نفت که تا ۷۷ دلار در هر بشکه پیش رفته بود به سطح ۴۲ دلار در هر بشکه رسید، نرخ ارز صنایع و شرکت‌ها عمدتا در سامانه نیما ثابت ماند (حوالی ۷۵۰۰ تومان). البته اصلاح قیمت نفت ۴ ماه بیشتر طول نکشید و با برگشت قیمت نفت شاخص بورس نیز بعد از ۴ ماه استراحت و اصلاح قیمتی دوباره مسیر صعودی در پیش گرفت تا به امروز.

نمودار شاخص کل را در شکل زیر مشاهده میکنید .

آیا بازار سهام سزاوار ریزش است؟

برای ساده سازی و نتیجه گیری بهتر نمودار رابطه نفت و شاخص نیز در ادامه آورده شده است ولی باید توجه داشت که روند قیمتی خود نفت باید با نرخ روز ارز ارزش‌گذاری شود مثلا در سال ۸۵ قیمت نفت حدودا ۶۰ دلار و خود دلار نیز ۸۶۰۰ ریال بوده که نرخ هر بشکه نفت حدود ۵۱۶٫۰۰۰  ریال بود،  نرخ امروز دلار حدود ۱۱۴۰۰ و هر بشکه نفت نیز ۵۸ دلار است که نرخ هر بشکه نفت ۶٫۶۱۲٫۰۰۰ ریال خواهد بود. حال اگر تغییرات قیمت هر بشکه نفت به صورت ریالی را در کنار شاخص بورس تهران قرار بدهیم رابطه معناداری بین آنها خواهیم یافت،  نمودار شکل زیر:

حتما بخوانید :  نقدینگی بورس به کدام سمت در حال حرکت است؟

آیا بازار سهام سزاوار ریزش است؟

با تطبیق این دو شاخص میتوان نتیجه گیری کرد که علت افتهای شدید شاخص طی ۱۵ سال اخیر هر سه به خاطر افت در قیمت نفت و فلزات و عدم همراهی قیمت ارز برای تخفیف اثرات این افتها در اقتصاد بوده است، اصلاحی که این روزها در بازار سرمایه در حال رخ دادن هست تطابقی با واقعیت تاریخی خود ندارد زیرا که قیمت نفت و فلزات در قیمت‌های پایین به سر میبرند و اصلاح و ریزشی در قیمت جهانی نفت طی هفته های اخیر نداشته‌ایم، در بسیاری از موارد قیمتهای انواع کامودیتی ها نزدیک به قیمت‌های تمام شده معادن و تولیدکنندگان (حتی در بخش نفت هم تولید نفت امریکا از محل نفت شِیل در حوالی قیمت تمام شده است) بنابراین احتمالا افت فعلی بازار در اثر هیجانات منفی و کاذب بوده که به نظر می‌رسد تداومی نخواهد داشت و بازار سرمایه بعد از فروکش کردن این هیجانات به مسیر صعودی خود ادامه خواهد داد .

منبع: دنیای بورس

خبر انتخاب شده برای شما

پتروشیمی نوری چه زمانی بورسی می‌شود؟
معاون عملیات و نظارت بر بازار بورس کالا گفت: صنعت پتروشیمی سهم پررنگی در رونق معاملات بورس کالای ایران دارد.
همچنین می توانید مقالات آموزشی "موفقیت در بازار بورس" را با کلیک بر اینجا مطالعه نمایید.